Śląski Oddział Wojewódzki NFZ opublikował informację dla świadczeniodawców dotyczącą kwalifikowania pacjentów do fizjoterapii domowej, ustalania częstotliwości świadczeń oraz przedłużania rehabilitacji ponad 80 dni zabiegowych w roku kalendarzowym.
Przedstawione zasady opierają się na stanowisku Konsultanta Krajowego w dziedzinie Rehabilitacji Medycznej oraz Konsultanta Krajowego w dziedzinie Fizjoterapii. W stanowisku podkreślono znaczenie indywidualnej oceny stanu pacjenta, właściwego określenia celów terapii oraz prowadzenia dokumentacji zgodnej ze sprawozdawczością przekazywaną do NFZ.
Kwalifikacja do fizjoterapii domowej
Podstawą rozpoczęcia fizjoterapii domowej jest skierowanie wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Fizjoterapeuta przeprowadza następnie diagnostykę funkcjonalną, dobiera metody postępowania oraz określa cele, częstotliwość i przewidywany czas trwania terapii.
Warunkiem kwalifikacji jest dysfunkcja chodu uniemożliwiająca pacjentowi korzystanie ze świadczeń ambulatoryjnych. Samo przebywanie w placówce opiekuńczej ani posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wystarczają do objęcia fizjoterapią domową.
Częstotliwość świadczeń
Częstotliwość terapii powinna odpowiadać stanowi pacjenta i celom leczenia. Przy jej ustalaniu należy uwzględnić w szczególności:
- stan funkcjonalny i poznawczy;
- potencjał rehabilitacyjny;
- dynamikę choroby;
- ryzyko powikłań;
- tolerancję wysiłku;
- cele terapeutyczne.
Do oceny stanu funkcjonalnego mogą być wykorzystywane między innymi zmodyfikowana skala Rankina oraz indeks Barthel.
W stanach ostrych, podostrych i we wczesnym okresie pooperacyjnym uzasadniona może być codzienna fizjoterapia. W przypadku przewlekle chorych pacjentów ze znacznym stopniem niepełnosprawności, szczególnie po ukończeniu 80. roku życia, rekomendowana częstotliwość wynosi do 2–3 świadczeń tygodniowo, jeżeli pacjent toleruje taką intensywność.
Wiek nie może jednak stanowić samodzielnej podstawy ograniczenia dostępu do rehabilitacji. O częstotliwości i czasie trwania świadczeń powinny decydować stan funkcjonalny oraz wydolność pacjenta.
Ocena terapii po 40 dniach
Po 40 dniach terapii należy przeprowadzić ocenę jej przebiegu i efektów oraz zweryfikować plan leczenia.
Brak poprawy funkcjonalnej nie oznacza automatycznie braku podstaw do kontynuowania fizjoterapii. Jej celem może być również utrzymanie funkcji, zapobieganie następstwom unieruchomienia albo zwiększenie samodzielności pacjenta. Dalsze postępowanie powinno jednak mieć określony cel i zostać odpowiednio udokumentowane.
Przedłużenie rehabilitacji ponad 80 dni
Przedłużenie terapii ponad 80 dni jest możliwe, jeżeli uzasadniają je względy medyczne i konieczność osiągnięcia celu leczniczego. Nie następuje ono automatycznie.
Wymagane są:
- decyzja lekarza zlecającego zabiegi;
- medyczne uzasadnienie dalszego leczenia;
- określenie kolejnego celu terapeutycznego;
- udokumentowanie potencjału poprawy funkcjonalnej;
- pisemna zgoda dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ.
Przedłużenie i zwiększenie intensywności świadczeń powinno zostać poprzedzone konsultacją lekarza rehabilitacji medycznej.
W stanowisku konsultanta wskazano, że okres 80 dni jest co do zasady wystarczający w przypadku przewlekłych chorób narządu ruchu, w tym chorób zwyrodnieniowych i następstw urazów. Przedłużenie terapii do 160 dni może być rozważane w nielicznej grupie pacjentów ze znaczną niepełnosprawnością wynikającą z uszkodzeń ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego albo z pierwotnych chorób mięśniowych. Warunkiem jest stwierdzenie potencjału poprawy funkcjonalnej i określenie kolejnego celu terapii.
Dokumentacja i rozliczanie świadczeń
W fizjoterapii domowej nie należy realizować kolejnych 10-dniowych cykli zabiegowych na zasadach stosowanych w fizjoterapii ambulatoryjnej. Plan powinien obejmować cały okres terapii, a jego zmiany muszą być uzasadnione stanem pacjenta.
Przy ocenie zasadności przedłużenia rehabilitacji należy uwzględnić:
- aktualne skierowanie;
- dotychczasowy plan terapii;
- ocenę efektów leczenia;
- kolejny cel terapeutyczny;
- konsultację lekarską;
- uzasadnienie medyczne.
Dokumentacja musi być zgodna ze sprawozdawczością przekazywaną do NFZ, w szczególności w zakresie wizyt fizjoterapeutycznych, wizyt lekarskich i wykonanych zabiegów.
Świadczenia rehabilitacji domowej mogą być rozliczane jednocześnie ze świadczeniami pielęgnacyjnymi i opiekuńczymi udzielanymi w ramach opieki długoterminowej na podstawie odrębnych umów. Wyjątek dotyczy zakresów, w których wymagane jest zatrudnienie fizjoterapeuty.
Czynności pielęgnacyjne, pozycjonowanie, oklepywanie i gimnastyka oddechowa realizowane w ramach domowej opieki paliatywnej lub pielęgniarskiej nie powinny być wykazywane jako świadczenia fizjoterapeutyczne.
Najważniejsze obowiązki świadczeniodawcy
Świadczeniodawca powinien zapewnić, aby kwalifikacja pacjenta, częstotliwość terapii i ewentualne przedłużenie rehabilitacji wynikały z przesłanek medycznych. Cele terapii, jej przebieg i osiągnięte efekty muszą być udokumentowane oraz zgodne ze świadczeniami wykazanymi w sprawozdawczości do NFZ.