Teleporady są jedną z form udzielania świadczeń w podstawowej opiece zdrowotnej. Ich stosowanie podlega jednak określonym wymaganiom organizacyjnym oraz warunkom wynikającym z umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Jedna z regulacji dotyczy udziału porad lekarskich udzielanych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Jeżeli ich liczba przekroczy 90% wszystkich porad lekarskich zrealizowanych przez świadczeniodawcę w okresie sprawozdawczym, NFZ może rozwiązać umowę w części albo w całości, bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Próg 90% w ogólnych warunkach umów

Podstawę prawną stanowi § 36 ust. 1 pkt 5a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 712, zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 863), dalej: „OWU”.

Zgodnie z tym przepisem Prezes NFZ albo dyrektor właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu może rozwiązać umowę w części albo w całości, bez zachowania okresu wypowiedzenia, jeżeli świadczeniodawca w ramach umowy w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna udzielił zdalnie porad lekarskich w liczbie przekraczającej 90% wszystkich porad lekarskich zrealizowanych w okresie sprawozdawczym.

Przesłanka ta dotyczy wyłącznie porad lekarskich. Przy ustalaniu wskaźnika nie uwzględnia się teleporad udzielanych przez pielęgniarki lub położne.

Znaczenie ma przekroczenie poziomu 90%. Jeżeli udział teleporad lekarskich wynosi dokładnie 90%, przesłanka określona w § 36 ust. 1 pkt 5a OWU nie występuje.

Jak ustalać udział teleporad?

Okresem sprawozdawczym jest co do zasady miesiąc kalendarzowy. Jeżeli umowa nie obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca albo wygasa lub zostaje rozwiązana przed jego zakończeniem, okresem sprawozdawczym może być odpowiednio krótszy okres.

Udział teleporad należy zatem ustalać odrębnie dla każdego okresu sprawozdawczego. Podstawą obliczenia są:

  • liczba porad lekarskich udzielonych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności;
  • liczba wszystkich porad lekarskich zrealizowanych przez świadczeniodawcę w ramach umowy z NFZ w tym samym okresie.

Przykładowo, jeżeli w danym miesiącu świadczeniodawca zrealizował 1000 porad lekarskich, w tym 905 teleporad, udział porad udzielonych zdalnie wynosi 90,5%. Oznacza to przekroczenie poziomu określonego w § 36 ust. 1 pkt 5a OWU.

Teleporady podlegają również innym wymaganiom

Próg określony w OWU nie jest jedynym warunkiem prawidłowego udzielania teleporad. Świadczeniodawca powinien także przestrzegać standardu organizacyjnego teleporady w POZ oraz pozostałych przepisów dotyczących udzielania świadczeń.

Utrzymanie udziału teleporad na poziomie nieprzekraczającym 90% nie przesądza więc o prawidłowości ich realizacji. Każda teleporada powinna być udzielona zgodnie z wymaganiami dotyczącymi m.in. potwierdzania tożsamości pacjenta, prowadzenia dokumentacji medycznej, poufności oraz oceny, czy stan zdrowia pacjenta pozwala na udzielenie świadczenia na odległość.

OWU nie wymagają wcześniejszego wezwania

Tryb dotyczący przekroczenia udziału teleporad różni się od trybu przewidzianego dla części pozostałych przesłanek rozwiązania umowy.

Zgodnie z § 36 ust. 2 OWU wcześniejsze wezwanie świadczeniodawcy do usunięcia naruszeń jest wymagane w przypadkach określonych w § 36 ust. 1 pkt 2–5. Wezwanie powinno wyznaczać termin 14 dni albo termin dłuższy, jeżeli strony tak ustalą.

Punkt 5a nie został objęty tym trybem. Oznacza to, że OWU nie uzależniają możliwości rozwiązania umowy z powodu przekroczenia 90-procentowego udziału teleporad od wcześniejszego wezwania świadczeniodawcy do usunięcia naruszenia.

Świadczeniodawca nie powinien zatem zakładać, że przed zastosowaniem § 36 ust. 1 pkt 5a otrzyma od NFZ dodatkowy termin na zmianę sposobu organizacji udzielania świadczeń.

Rozwiązanie umowy nie następuje automatycznie

Przekroczenie poziomu 90% nie powoduje automatycznego rozwiązania umowy. Przepis stanowi, że Prezes NFZ albo dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ „może” rozwiązać umowę.

Oznacza to, że przekroczenie wskazanego poziomu stanowi podstawę prawną do podjęcia przez Fundusz decyzji o rozwiązaniu umowy w części albo w całości, bez zachowania okresu wypowiedzenia. Zastosowanie tego uprawnienia wymaga działania właściwego organu NFZ.

Co powinien monitorować świadczeniodawca POZ?

Świadczeniodawca powinien kontrolować udział teleporad w każdym okresie sprawozdawczym. Analiza powinna obejmować w szczególności:

  • liczbę wszystkich porad lekarskich;
  • liczbę porad lekarskich udzielonych zdalnie;
  • procentowy udział teleporad w ogólnej liczbie porad lekarskich;
  • prawidłowość oznaczania formy udzielenia porady w dokumentacji i danych przekazywanych do NFZ;
  • zmiany wskaźnika w trakcie miesiąca;
  • okresy, w których udział teleporad zbliża się do 90%.

Bieżące monitorowanie pozwala zidentyfikować wzrost udziału teleporad jeszcze przed zakończeniem okresu sprawozdawczego. Ma to znaczenie zwłaszcza w placówkach, w których porady zdalne stanowią znaczną część świadczeń lekarskich.

Pozostałe przesłanki rozwiązania umowy

  • 36 OWU określa również inne przypadki, w których Prezes NFZ albo dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może rozwiązać umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Dotyczą one m.in. utraty uprawnień koniecznych do udzielania świadczeń, nieprawidłowej realizacji umowy, ograniczenia dostępności świadczeń, przekazywania Funduszowi określonych nieprawdziwych danych, udaremniania kontroli oraz niewykonania zaleceń pokontrolnych.

Poszczególne przesłanki podlegają różnym zasadom postępowania. W części przypadków OWU wymagają wcześniejszego wezwania świadczeniodawcy do usunięcia naruszeń. W innych takie wezwanie nie stanowi warunku rozwiązania umowy.

Szczegółowe omówienie pozostałych przesłanek oraz trybów działania NFZ przedstawimy w kolejnym artykule.

Przekroczenie 90-procentowego udziału teleporad lekarskich w danym okresie sprawozdawczym może stanowić podstawę rozwiązania umowy z NFZ w części albo w całości, bez zachowania okresu wypowiedzenia. Dlatego wskaźnik ten powinien być ustalany i analizowany odrębnie dla każdego okresu sprawozdawczego.