Bezpieczeństwo dzieci priorytetem – co zmienia projekt nowelizacji tzw. ustawy Kamilka?
Do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został wpisany projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, czyli tzw. ustawy Kamilka. Zmiany przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości usprawnią stosowanie przepisów chroniących dzieci.
Celem proponowanych w projekcie ustawy rozwiązań jest usunięcie ujawnionych wątpliwości i trudności, które zostały zdiagnozowane na podstawie prowadzonego w Ministerstwie Sprawiedliwości od 15 lutego 2024 r. monitoringu funkcjonowania ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 560, z późn. zm.).
Najważniejsze zmiany w nowelizacji tzw. ustawy Kamilka dotyczą m.in.:
- dodania definicji kluczowych pojęć – wprowadzenie słownika do ustawy, który precyzyjnie określi znaczenie terminów, takich jak „inny organizator” i „inna działalność”, co ułatwi identyfikację adresatów obowiązków wynikających z przepisów;
- nowych obowiązków dla pracodawców i organizatorów – konieczność informowania kandydatów do pracy o wymaganym sprawdzeniu w rejestrach oraz możliwość żądania określonych danych osobowych;
- rozszerzenia katalogu przestępstw wykluczających z pracy z dziećmi, obejmującego m.in.:
- przestępstwa przeciwko wolności z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 192 i 193 Kodeksu Karnego oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom zabronionym określonym w przepisach prawa obcego,
- przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
- przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece, z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 206 i 209 Kodeksu Karnego oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom zabronionym określonym w przepisach prawa obcego,
- przestępstwa określone w rozdziale 7 ustawy z 29.7.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1939) oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom zabronionym określonym w przepisach prawa obcego;
- uproszczenia procedur dla rodziców i opiekunów – w określonych sytuacjach zamiast dokumentów z rejestrów wystarczy oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej;
- wprowadzenia wyjątków od obowiązku weryfikacji karalności, m.in. dla:
- rodziców lub opiekunów będących pracodawcami,
- funkcjonariuszy publicznych, adwokatów i radców prawnych,
- osób już sprawdzonych w rejestrach, jeśli są dopuszczane do innej działalności na podstawie porozumienia między organizatorami,
- osób działających pod stałym nadzorem uprawnionych opiekunów, nauczycieli czy wychowawców;
- nowych uprawnień dla pracowników hoteli – możliwość żądania dokumentu tożsamości dziecka lub ustnego oświadczenia osoby dorosłej o jego danych i relacji do niego;
- zwolnienia określonych grup z opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego, w tym:
- wolontariuszy,
- uczniów i studentów odbywających obowiązkowe praktyki;
- zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737) – ujednolicenie katalogu przestępstw wykluczających z pracy z dziećmi oraz wprowadzenie obowiązku składania oświadczeń przez osoby prowadzące praktyczną naukę zawodu.
Tzw. ustawa Kamilka weszła w życie 15 lutego 2024 r. i jest odpowiedzią na tragiczną śmierć 8-letniego Kamilka z Częstochowy, który zmarł w wyniku brutalnego znęcania się przez ojczyma. Ma ona na celu zwiększenie bezpieczeństwa dzieci poprzez zaostrzenie przepisów i uszczelnienie systemu weryfikacji osób mających z nimi kontakt.
Wprowadzone przez tzw. ustawę Kamilka przepisy nakładają obowiązek stosowania standardów ochrony małoletnich we wszystkich placówkach, które pracują z dziećmi, takich jak szkoły, przedszkola, placówki opiekuńcze, ośrodki wychowawcze, instytucje religijne, artystyczne, sportowe oraz rekreacyjne. Zatrudnione w tych placówkach osoby muszą przedstawiać zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.
Dzięki nowym przepisom państwo zyskuje skuteczniejsze narzędzia do ochrony najmłodszych, minimalizując ryzyko krzywdzenia dzieci w placówkach edukacyjnych, opiekuńczych i innych organizacjach zajmujących się ich wychowaniem oraz rozwojem.
Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz niektórych innych ustaw zostały opublikowane w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.