Opieka onkologiczna tylko w KSO – nowe przepisy od kwietnia 2025 r.
Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, a w zasadzie przypominamy, że w dniu 20 marca 2024 r. została ogłoszona ustawa z dnia 22 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. z 2024 r. poz 414) (dalej jako: „ustawa o KSO”), która zakłada wejście w życie art. 5 o następującym brzmieniu „Podmioty wykonujące działalność leczniczą niewchodzące w skład Krajowej Sieci Onkologicznej nie są uprawnione do realizacji opieki onkologicznej w ramach zawartej z Funduszem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej”, dnia 1 kwietnia 2025 r. A contrario, tylko podmioty, które wykonują działalność leczniczą i wchodzą w skład Krajowej Sieci Onkologicznej są uprawnione do realizacji opieki onkologicznej w ramach umowy zawartej z NFZ o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W początkowym brzmieniu ustawy o KSO termin na wejście w życie art. 5 był ustalony na dzień 1 kwietnia 2024 r., lecz w związku z koniecznością przesunięcia terminów wdrożenia KSO, w celu zapewnienia spójności ze zmienianym terminem pierwszej kwalifikacji na poszczególne poziomy zabezpieczenia opieki onkologicznej KSO (do 31 marca 2025 r.), termin ten został zmieniony na dzień 1 kwietnia 2025 r.
Aby lepiej zrozumieć tematykę, warto przypomnieć, co oznacza Krajowa Sieć Onkologiczna. Przyjęty model KSO opiera się na trzech stopniach podmiotów wykonujących działalność leczniczą, udzielających świadczeń dla pacjentów ze schorzeniami onkologicznymi – Specjalistycznych Ośrodkach Leczenia Onkologicznego (SOLO). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o KSO, SOLO jest podmiotem wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne, o którym mowa w art. 8 pkt 1 lit. a ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799), realizującym opiekę onkologiczną. Strukturę będą tworzyć I, II oraz II poziom zabezpieczenia opieki onkologicznej KSO, obok nich mają funkcjonować Ośrodki Kooperacyjne, będące również podmiotami wykonującymi działalność leczniczą (ale niebędące SOLO), realizujące opiekę onkologiczną na podstawie umowy z NFZ w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Założeniem utworzenia KSO jest, aby najprostsze świadczenia były udzielane na poziomie podstawowym (SOLO I poziomu), złożone świadczenia na poziomie specjalistycznym (SOLO II poziomu), natomiast najbardziej skomplikowane świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie opieki onkologicznej na poziomie wysokospecjalistycznym (SOLO III poziomu).
Zakresem udzielania świadczeń przez SOLO objęte są trzy obszary:
- leczenie zabiegowe chirurgiczne,
- chemioterapia i inne metody leczenia systemowego,
- radioterapia onkologiczna,
przy czym SOLO I poziomu ma udzielać świadczeń w jednym z trzech tych obszarów, SOLO II poziomu w dwóch z trzech tych obszarów, SOLO III poziomu we wszystkich trzech powyższych obszarach.
Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy o KSO, podmioty wykonujące działalność leczniczą udzielające świadczeń opieki onkologicznej w ramach realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z NFZ na świadczenia opieki onkologicznej w dniu wejścia w życie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej wchodzą automatycznie do KSO. Natomiast pierwsza kwalifikacja na dany poziom zabezpieczenia opieki onkologicznej KSO (odpowiednio: SOLO I poziomu, SOLO II poziomu lub SOLO III poziomu) zostanie przeprowadzona do dnia 31.03.2025 r. Ponadto, zgodnie z art. 57 ustawy o KSO, umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej:
- poziomu, o którym mowa w art. 95l ust. 2 pkt 4 ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (poziom: szpitale onkologiczne i pulmonologiczne), w zakresie szpitali onkologicznych,
- realizowanych w ramach leczenia onkologicznego w zakresie leczenia szpitalnego, objętych finansowaniem poza umowami, o których mowa w pkt 1,
- realizowanych w ramach leczenia onkologicznego w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej
– obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej zachowują ważność.
Godne uwagi jest ponowne zaakcentowanie, że podmioty wykonujące działalność leczniczą niewchodzące w skład KSO nie będą uprawnione do realizacji opieki onkologicznej w ramach zawartej z NFZ umowy o udzielanie świadczeń finansowanych ze środków publicznych. W związku z definicją opieki onkologicznej (art. 2 pkt 9 ustawy o KSO) nie będzie to dotyczyło tylko diagnostyki lub leczenia nowotworów krwi, świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom poniżej 18. roku życia oraz udzielania świadczeń w ramach przyjęcia w trybie nagłym.
W ramach omawianego tematu ogłoszono dnia 9 lipca 2024 r. rozporządzenie MZ z dnia 3 lipca 2024 r. w sprawie szczegółowych kryteriów warunkujących przynależność podmiotu wykonującego działalność leczniczą do poziomu zabezpieczenia opieki onkologicznej Krajowej Sieci Onkologicznej Specjalistyczny Ośrodek Leczenia Onkologicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1008), które stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 13 ust. 3 ustawy o KSO.
Podsumowując, Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO) ma na celu poprawę jakości opieki onkologicznej poprzez jej koncentrację w wybranych placówkach oraz lepszą koordynację leczenia. Nowy model zapewni pacjentom dostęp do skoordynowanej i specjalistycznej opieki, usprawni diagnostykę i leczenie, a także podniesie jakość świadczeń. Dzięki ścisłej współpracy ośrodków i monitorowaniu wyników KSO zwiększy efektywność systemu onkologicznego w Polsce. Jednak z drugiej strony takie rozwiązanie ogranicza możliwość dołączenia nowych podmiotów do KSO, ponieważ jednym z kluczowych warunków kwalifikacji jest posiadanie kontraktu z NFZ na świadczenia onkologiczne.
Czy takie rozwiązanie rzeczywiście poprawi dostępność i jakość leczenia, czy może ograniczy konkurencję w systemie ochrony zdrowia…?
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. z 202 r. poz. 650)
Rozporządzenie MZ z dnia 3 lipca 2024 r. o KSO SOLO (Dz. U. z 2024 r. poz. 1008)