Szanowni Państwo,

uprzejmie informujemy, że w dniu 13 maja 2026 r. sporządzono projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej. Projekt zawiera szereg rozwiązań mających na celu kompleksowe unowocześnienie oraz uporządkowanie zasad wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, dostosowanie regulacji do aktualnych potrzeb systemu ochrony zdrowia, a także wzmocnienie samodzielności zawodowej oraz rozwoju kompetencji przedstawicieli tych zawodów medycznych.

Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej zakłada m.in.:

  1. uaktualnienie i doprecyzowanie zasad wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej przez rozszerzenie oraz usystematyzowanie zakresu samodzielnych kompetencji zawodowych. Projekt przewiduje m.in. rozszerzenie katalogu świadczeń zdrowotnych wykonywanych samodzielnie przez pielęgniarki i położne, w tym możliwość stwierdzania zgonu w opiece paliatywnej i długoterminowej. Rozwiązania te mają na celu pełniejsze wykorzystanie kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych oraz odciążenie lekarzy.

Projekt przewiduje także uznanie dodatkowych obszarów zatrudnienia za wykonywanie zawodu pielęgniarki lub położnej, w szczególności pracy w środowiskowych domach samopomocy, zakładach aktywności zawodowej, zakładach pracy chronionej oraz ośrodkach rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Zatrudnienie w tych miejscach będzie zaliczane do stażu pracy w zawodzie, co pozwoli zachować ciągłość wykonywania zawodu bez konieczności odbywania dodatkowych szkoleń po upływie 5 lat pracy;

  1. wprowadzenie systemu poziomów kompetencyjnych pielęgniarek i położnych w celu uporządkowania oraz ustrukturyzowania kompetencji zawodowych nabywanych na różnych etapach kształcenia i praktyki zawodowej. Projekt przewiduje trzy poziomy kompetencyjne: pielęgniarki/położnej ogólnej, kwalifikowanej oraz klinicznej.

Poziomy kompetencyjne będą uzależnione od ukończonego kształcenia przeddyplomowego i podyplomowego oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych. Projekt zakłada również wydanie aktu wykonawczego określającego szczegółowy katalog czynności zawodowych wykonywanych na poszczególnych poziomach kompetencyjnych. Rozwiązanie to ma ujednolicić zakresy obowiązków pielęgniarek i położnych we wszystkich podmiotach leczniczych oraz usprawnić organizację pracy;

  1. wyodrębnienie nowej kategorii zawodowej – pielęgniarki i położnej zaawansowanej praktyki (Advanced Nursing Practice – APN). Pielęgniarka albo położna APN będzie samodzielnym profesjonalistą posiadającym rozszerzony zakres uprawnień, odpowiedzialności oraz autonomii zawodowej, w stosunku do podstawowego zakresu kompetencji przewidzianych dla pielęgniarki albo położnej, na poszczególnych poziomach kompetencyjnych.

Status APN będą mogły uzyskać osoby posiadające tytuł magistra pielęgniarstwa lub położnictwa, tytuł specjalisty oraz co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe, w tym minimum 5 lat praktyki w określonej dziedzinie świadczeń zdrowotnych. Projekt przewiduje również obowiązek posiadania potwierdzonych kompetencji zaawansowanej praktyki. Zaawansowana praktyka będzie realizowana w określonych obszarach świadczeń zdrowotnych;

  1. uproszczenie zasad uznawania kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i położnych, które uzyskały wykształcenie poza Unią Europejską. Projekt przewiduje możliwość uzyskania prawa wykonywania zawodu po zdaniu Państwowego Egzaminu Weryfikacyjnego (PEW), organizowanego przez Centrum Egzaminów Medycznych.

Rozwiązanie to ma stanowić alternatywę dla obowiązującej obecnie procedury nostryfikacji dyplomów i zostało przygotowane na wzór regulacji obowiązujących wobec lekarzy i farmaceutów. Egzamin będzie organizowany dwa razy w roku i obejmie zagadnienia zgodne ze standardami kształcenia obowiązującymi w Polsce oraz wymaganiami prawa Unii Europejskiej;

  1. wprowadzenie obowiązku potwierdzenia znajomości języka polskiego przez osoby ubiegające się o prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, które nie ukończyły kształcenia w języku polskim.

Egzamin z języka polskiego będzie przeprowadzany przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, która będzie również uprawniona do oceny dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego. Szczegółowe zasady egzaminu zostaną określone w akcie wykonawczym;

  1. uregulowanie zasad prowadzenia Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych oraz rejestrów prowadzonych przez okręgowe rady pielęgniarek i położnych.

Projekt przewiduje rozszerzenie katalogu danych gromadzonych w rejestrach m.in. o wizerunek pielęgniarki lub położnej oraz numer seryjny prawa wykonywania zawodu;

  1. doprecyzowanie zasad kształcenia przeddyplomowego pielęgniarek i położnych. Projekt wprowadza zasadę uzyskiwania kwalifikacji zawodowych po ukończeniu studiów pierwszego stopnia oraz możliwość kontynuowania nauki na studiach drugiego stopnia.

Studia pierwszego stopnia mają być prowadzone wyłącznie w formie stacjonarnej i obejmować co najmniej 4600 godzin kształcenia zawodowego. Projekt przewiduje również ograniczenia dotyczące prowadzenia studiów drugiego stopnia wyłącznie przez uczelnie posiadające odpowiednie doświadczenie dydaktyczne;

  1. kompleksowe uregulowanie ustawicznego rozwoju zawodowego pielęgniarek i położnych. Projekt przewiduje obowiązek stałego doskonalenia zawodowego oraz wprowadzenie systemu punktów edukacyjnych rozliczanych w pięcioletnich okresach rozliczeniowych.

Pielęgniarki i położne będą mogły uczestniczyć m.in. w szkoleniach specjalizacyjnych, kursach kwalifikacyjnych, kursach doskonalących oraz różnych innych formach samokształcenia. Szczegółowe rozwiązania, w tym formy rozwoju oraz zasady przyznawania punktów edukacyjnych zostaną określone w przepisach wykonawczych;

  1. zmianę zasad organizacji specjalizacji dla pielęgniarek i położnych przez wprowadzenie obowiązku uzyskania akredytacji Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) przez jednostki prowadzące szkolenia specjalizacyjne.

Akredytacja będzie udzielana na okres 5 lat podmiotom spełniającym określone wymagania organizacyjne, kadrowe i programowe. Rozwiązanie ma na celu zapewnienie wysokiej jakości kształcenia specjalizacyjnego;

  1. szczegółowe uregulowanie zasad Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego Pielęgniarki lub Położnej (PESP). Projekt przewiduje, że egzaminy specjalizacyjne będą organizowane przez Centrum Egzaminów Medycznych oraz zostaną rozszerzone o część praktyczną, analogicznie do innych zawodów medycznych;
  2. doprecyzowanie procedur uznawania tytułów specjalisty uzyskanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz państwach trzecich, w celu zapewnienia większej przejrzystości i spójności systemowej;
  3. utrzymanie dotychczasowych zasad dofinansowywania szkoleń specjalizacyjnych pielęgniarek i położnych ze środków publicznych. Projekt przewiduje dalsze finansowanie specjalizacji (dotacja podmiotowa) w ramach środków przekazywanych Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego przez ministra właściwego do spraw zdrowia;
  4. utrzymanie rejestru organizatorów kształcenia podyplomowego (będącego rejestrem działalności regulowanej) prowadzonego przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych. Projekt przewiduje zmianę formuły kursów kwalifikacyjnych tak, aby nie powielały treści objętych kształceniem przeddyplomowym i specjalizacyjnym, lecz służyły zdobywaniu konkretnych kwalifikacji zawodowych;
  5. uregulowanie zasad nadzoru nad realizacją kształcenia podyplomowego. Nadzór nad specjalizacjami będzie sprawowany przez ministra właściwego do spraw zdrowia za pośrednictwem dyrektora CMKP, natomiast nad kursami kwalifikacyjnymi i doskonalącymi – przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych.

Projektowane rozwiązania mają na celu zwiększenie jakości i bezpieczeństwa świadczeń zdrowotnych, uporządkowanie systemu kształcenia oraz stworzenie nowoczesnych i przejrzystych zasad wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej.

Projekt ustawy poddano 30-dniowym konsultacjom publicznym.

Postuluje się, że projektowana ustawa wejdzie w życie z dniem 1 marca 2027 r.

Zachęcamy Państwa do zapoznania się z pełną treścią projektu ustawy.

PROJEKT USTAWY o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej