Zmiany w świadczeniach opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień – rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 sierpnia 2025 r.
12 sierpnia 2025 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Dokument wprowadza istotne modyfikacje w organizacji i realizacji świadczeń, obejmujące m.in.:
- zespoły i ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży (I poziom referencyjny),
- centra zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży, w tym poradnie zdrowia psychicznego (II poziom referencyjny).
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany.
Zmiany wspólne:
- Definicja osoby w trakcie specjalizacji w dziedzinie psychoterapii uzależnień
Nowa regulacja doprecyzowuje, że osoba w trakcie specjalizacji:
- może udzielać świadczeń pod nadzorem specjalisty psychoterapii uzależnień – przez czas trwania szkolenia i maksymalnie dwa lata po jego zakończeniu, lub
- posiada decyzję Ministra Zdrowia o uznaniu dorobku naukowego lub zawodowego za równoważny z programem szkolenia – również nie dłużej niż przez dwa lata.
Ważne: należy pilnować zarówno daty zakończenia szkolenia, jak i terminu decyzji.
- Definicja „udokumentowanego doświadczenia”
Za udokumentowane doświadczenie uznaje się staż pracy potwierdzony:
- stosunkiem pracy, umową cywilnoprawną, wolontariatem, świadectwem pracy lub służby,
- umową z NFZ, z której wynika okres zatrudnienia i realizacji świadczeń,
- albo prowadzeniem własnej działalności gospodarczej w wymaganym zawodzie.
To rozszerzenie ułatwia dokumentowanie doświadczenia m.in. terapeutom środowiskowym i superwizorom.
- Nowa usługa – przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS)
Choć jej realizacja nie jest obowiązkowa, może być wprowadzona w wielu zakresach, w tym w świadczeniach ambulatoryjnych, stacjonarnych, dziennych oraz w centrach zdrowia psychicznego (dla dorosłych i dzieci).
Zmiany w zespołach i ośrodkach (I poziom referencyjny)
- Rozszerzenie kwalifikacji ICD-10 – dodano rozpoznania Z81.1 (obciążenie rodzinne nadużywaniem alkoholu) i Z81.3 (inne substancje psychoaktywne).
- Rozszerzenie diagnozy psychologicznej – uwzględniono używanie substancji, problemowe korzystanie z nowych technologii, inne zachowania uzależniające oraz współuzależnienie.
- Kwalifikacje psychologa – wymagane jest co najmniej roczne doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą w systemie ochrony zdrowia, oświaty, pomocy społecznej lub w organizacjach pozarządowych.
- Sesje koordynacji – obowiązkowe minimum raz na dwa miesiące w ramach zespołu interdyscyplinarnego.
- Superwizja zespołowa – minimum 12 sesji w roku, trwających 60, 120 lub 180 minut.
- 15% świadczeń środowiskowych – realizacja przez personel w wymiarze co najmniej 2 etatów.
- Obowiązek posiadania testów i kwestionariuszy psychologicznych do diagnozy.
- Konsylia – obowiązkowe w I i II poziomie, a także z ośrodkiem III poziomu, jeśli planowane są świadczenia po leczeniu stacjonarnym.
- Nowe i zmodyfikowane świadczenia:
- konsultacje interwencyjne (dostępne 5 dni w tygodniu w godzinach popołudniowych),
- wydłużone czasy porad psychologicznych i diagnostycznych,
- zmiany w sesjach rodzinnych i grupowych – szerszy katalog osób uprawnionych, możliwość realizacji w środowisku,
- nowe świadczenia: sesja treningowa grupowa oraz sesja wsparcia psychospołecznego w formie konsultacji interwencyjnej.
Godziny pracy poradni (I poziom): co najmniej 5 dni w tygodniu, w tym raz rano (8:00–12:00) i dwa razy popołudniu (16:00–20:00).
Zmiany w centrach zdrowia psychicznego (II poziom referencyjny)
Poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży:
- Świadczeniobiorcy – rozszerzenie grupy o inne osoby stanowiące oparcie społeczne.
- ICD-10 – dodano m.in. Z76.8 (osoby stykające się ze służbą zdrowia w innych okolicznościach).
- Konsylia – obowiązkowe z ośrodkami I i III poziomu; mogą obejmować konsultację procesu diagnostycznego.
- Sesje koordynacji – co najmniej raz w przebiegu leczenia.
- Superwizja zespołowa – min. 12 sesji rocznie.
- Świadczenia przez specjalistów psychoterapii uzależnień – mogą być realizowane bez konieczności porady lub wizyty lekarskiej.
- Czasy porad – kontrolna porada lekarska skrócona do 15–30 minut, porada psychologiczna diagnostyczna wydłużona do 120 minut.
- Porady domowe/środowiskowe – rozszerzono katalog osób uprawnionych (m.in. psychoterapeuci, psychologowie, lekarze, specjaliści psychoterapii uzależnień).
- Sesje terapeutyczne – zniesiono ograniczenia rozpoznań przy sesjach indywidualnych; doprecyzowano czasy dla sesji w środowisku; zmodyfikowano zasady realizacji sesji rodzinnych i grupowych.
- Porada kompleksowo-konsultacyjna dla osób z autyzmem dziecięcym – rozszerzono o możliwość badań logopedycznych i pedagogicznych oraz udział lekarza neurologa (dla pacjentów powyżej 18 lat).
- Nowe świadczenia – sesja treningowa grupowa i TMS (nieobowiązkowo).
- Oddziały dzienne psychiatryczne dla dzieci – doprecyzowano czynności wchodzące w skład świadczeń oraz zasady zapewnienia realizacji obowiązku szkolnego (m.in. elastyczne zasady pobytu, wprowadzenie porady kwalifikacyjnej).
Podsumowanie
Rozporządzenie z 12 sierpnia 2025 r. wprowadza szeroki pakiet zmian – od doprecyzowania definicji i kwalifikacji personelu, przez nowe obowiązki (konsylia, superwizje, testy diagnostyczne), po możliwość realizacji dodatkowych usług, takich jak przezczaszkowa stymulacja magnetyczna czy sesje treningowe grupowe.
Celem jest zwiększenie dostępności, jakości i koordynacji opieki psychiatrycznej oraz psychoterapeutycznej, zwłaszcza w obszarze dzieci i młodzieży.
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 12 sierpnia 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1212) (1)