Znieczulenie ogólne w leczeniu stomatologicznym – ważne zmiany w prawie od 1 stycznia 2026 r.
Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie nowe, szerzej zakrojone zasady dotyczące możliwości leczenia stomatologicznego udzielanego w znieczuleniu ogólnym w ramach świadczeń gwarantowanych. Zmiany te wynikają z nowelizacji § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1). Mają one na celu zwiększenie bezpieczeństwa i dostępności leczenia dla pacjentów, u których tradycyjne metody są niewystarczające lub niemożliwe do zastosowania.
Obowiązujące zasady: kogo dotyczy obecny katalog uprawnionych?
Do końca 2025 r. znieczulenie ogólne przy wykonywaniu świadczeń gwarantowanych w stomatologii jest świadczeniem dedykowanym przede wszystkim osobom niepełnosprawnym – dzieciom, młodzieży oraz dorosłym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – jeśli istnieją ku temu wskazania medyczne. Na marginesie uprawnienia obejmują również korzystanie z kompozytowych materiałów światłoutwardzalnych w wypełnieniach zębów. Celem jest umożliwienie przeprowadzenia procedur w warunkach zapewniających pełne bezpieczeństwo pacjenta.
Wyłączenie dotyczy jedynie pierwszej wizyty profilaktycznej u dzieci do 6. roku życia, która nie wiąże się z wykonywaniem zabiegów.
Co zmieni się od 1 stycznia 2026 r.?
Nowelizacja znacząco poszerza katalog osób uprawnionych do leczenia ogólnostomatologicznego w znieczuleniu ogólnym, w szczególności w grupie pacjentów pediatrycznych. Ustawodawca wprowadził szczegółowe kryteria kwalifikacji, co pozwoli ułatwić i uporządkować proces kierowania na tego typu procedury.
Po wejściu zmian w życie, znieczulenie ogólne przysługiwać będzie dzieciom i młodzieży do 18. roku życia, które spełniają jedno z następujących kryteriów:
- alergia na środki znieczulenia miejscowego – gdy zastosowanie klasycznego znieczulenia jest medycznie niemożliwe;
- zaburzenia ogólnoustrojowe i ryzyko zaostrzenia chorób – np. kardiologicznych, neurologicznych czy endokrynologicznych. Wymagana będzie opinia lekarza specjalisty w dziedzinie medycyny odpowiedniej ze względu na chorobę lub problem zdrowotny pacjenta;
- dzieci do 3. roku życia niewspółpracujące mimo prób adaptacji i zastosowania uspokojenia farmakologicznego, u których występuje duże nasilenie potrzeb leczniczych (m.in. co najmniej 8 ubytków próchnicowych lub konieczność leczenia co najmniej 4 zębów – endodontycznie lub ekstrakcji zębów, lub zabiegu chirurgicznego w obrębie jamy ustnej, lub zaopatrzenia pourazowych uszkodzeń zębów i okolicznych tkanek);
- pacjenci niewspółpracujący mimo zastosowanego uspokojenia farmakologicznego, jeżeli lekarz specjalista w dziedzinie chirurgii stomatologicznej lub stomatologii dziecięcej uzna, że wykonanie leczenia bez znieczulenia ogólnego byłoby niebezpieczne przy wykonywaniu leczenia endodontycznego lub ekstrakcji – łącznie 4 zębów, lub zabiegu chirurgicznego w obrębie jamy ustnej;
- pacjenci wymagający natychmiastowego leczenia ostrego, zębopochodnego stanu zapalnego w okolicy szczękowo-twarzowej lub wykonania zabiegu chirurgicznego w obrębie jamy ustnej.
Co to oznacza w praktyce?
Placówki stomatologiczne powinny przygotować się na nowe procedury kwalifikacyjne oraz zwiększoną liczbę pacjentów kierowanych na leczenie w znieczuleniu ogólnym. Z kolei rodzice i opiekunowie powinni mieć świadomość, że decyzja o zastosowaniu takiego znieczulenia będzie oparta na przesłankach medycznych, a nie wyłącznie na subiektywnych obawach lub trudnościach w komunikacji.
Powyższe zmiany pokazują wyraźny kierunek polityki zdrowotnej państwa: zapewnienie najbardziej wrażliwym grupom pacjentów dostępu do bezpiecznego i skutecznego leczenia stomatologicznego. Precyzyjne kryteria kwalifikacji, rozszerzony katalog wskazań oraz podkreślenie roli specjalistycznej opinii lekarskiej mają usprawnić proces terapeutyczny i ograniczyć ryzyko powikłań. W praktyce oznacza to większą ochronę zdrowia dzieci, młodzieży oraz pacjentów niepełnosprawnych, dla których leczenie w warunkach standardowych byłoby niewystarczające lub wręcz niemożliwe. Nowelizacja, która wejdzie w życie z początkiem 2026 r., stanowi zatem istotny krok w kierunku podniesienia jakości i dostępności opieki stomatologicznej w Polsce.