ROZPORZĄDZENIE Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2025 r. w sprawie standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne
Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, że w dniu 15 grudnia 2025 r. ogłoszono rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne, wydane na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, 620, 637 i 1211).
Cel i zakres regulacji
Rozporządzenie wprowadza jednolity, ogólnokrajowy standard organizacyjny żywienia pacjentów hospitalizowanych, którego celem jest poprawa jakości żywienia w szpitalach oraz wzmocnienie jego roli jako integralnego elementu procesu terapeutycznego. Regulacja ma charakter systemowy i odpowiada na zidentyfikowane w kontrolach Najwyższej Izby Kontroli oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej nieprawidłowości w zakresie jakości i organizacji żywienia szpitalnego.
Standard ma zastosowanie do podmiotów leczniczych udzielających świadczeń szpitalnych, z wyłączeniem m.in.
̶ hospitalizacji trwających nie dłużej niż 24 godziny,
̶ żywienia wyłącznie dojelitowego lub wyłącznie pozajelitowego,
̶ żywienia niemowląt karmionych wyłącznie mlekiem matki lub preparatami do początkowego żywienia niemowląt oraz
̶ świadczeń udzielanych poza szpitalem.
Podstawowe obowiązki podmiotów leczniczych
Rozporządzenie wprowadza obowiązek zapewnienia pacjentom wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia, z uwzględnieniem wzorcowych wymagań dotyczących diet, publikowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Zdefiniowane wymagania opierają się na aktualnych normach żywienia dla populacji Rzeczypospolitej Polskiej oraz aktualnej wiedzy medycznej i dietetycznej.
Posiłki dla pacjentów mają być przygotowywane na podstawie jadłospisów opracowanych przez dietetyka, bilansowanych co najmniej w cyklu dekadowym, zapewniających urozmaicenie oraz właściwą wartość energetyczną i odżywczą. W uzasadnionych przypadkach dopuszczono możliwość stosowania produktów równoważnych pod względem energetycznym i odżywczym.
Ordynacja diet i indywidualizacja żywienia
Decyzję o rodzaju diety, czasie jej stosowania oraz ewentualnych modyfikacjach podejmuje lekarz, uwzględniając:
̶ potrzeby pacjenta,
̶ ocenę stanu odżywienia (jeżeli była przeprowadzona),
̶ ocenę połykania oraz
̶ (o ile nie stoi to w sprzeczności ze stanem zdrowia pacjenta) zgłoszone preferencje wynikające z przekonań kulturowych, religijnych lub światopoglądowych.
Zaleca się, aby ordynacja diety była, w miarę możliwości, konsultowana z dietetykiem.
Jadłospis jest opracowywany na co najmniej 10 dni i zawiera w szczególności informacje o rodzaju posiłku i jego składzie, ich wartości energetycznej i odżywczej (w tym ilości białka, węglowodanów, w tym cukrów, tłuszczu, w tym nasyconych kwasów tłuszczowych, błonnika i sodu), zastosowanej obróbce termicznej potrawy oraz alergenach.
Wymóg opracowywania jadłospisu na co najmniej 10 dni nie dotyczy diet z indywidualnymi modyfikacjami oraz diet, które nie są standardowo stosowane w podmiocie.
Posiłki są podawane regularnie, przy czym przerwa nocna między posiłkami jest nie dłuższa niż 13 godzin.
Podmiot ma obowiązek zapewnić pacjentom na oddziale dostęp do wody pitnej.
Kontrola jakości i transparentność
Szpitale zostają zobowiązane do bieżącej weryfikacji jakości żywienia, obejmującej w szczególności:
̶ codzienną kontrolę zgodności posiłków z jadłospisem oraz ich ocenę organoleptyczną,
̶ weryfikację gramatury posiłków przed porcjowaniem,
̶ okresowe badania laboratoryjne potwierdzające zgodność deklarowanych i rzeczywistych wartości odżywczych,
̶ systematyczne badanie opinii pacjentów na temat posiłków.
Ponadto każdy podmiot leczniczy prowadzący szpital utworzy na swojej stronie internetowej zakładkę „Żywienie dla zdrowia”, w której publikowane będą stosowane jadłospisy, wyniki badań laboratoryjnych żywności, materiały edukacyjne o tematyce żywieniowej i dietetycznej oparte na wiarygodnych dowodach naukowych oraz narzędzia umożliwiające pacjentom zgłaszanie uwag, również w formie anonimowej.
Nadzór nad stosowaniem przepisów, w tym kontrola zgodności jadłospisów z wymaganiami rozporządzenia oraz wyników badań laboratoryjnych, pozostaje w kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojskowej Inspekcji Sanitarnej oraz Narodowego Funduszu Zdrowia.
Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2026 r., przy czym przewidziano przepis przejściowy umożliwiający dostosowanie działalności podmiotów leczniczych do dnia 1 września 2026 r. Okres ten pozwala na wdrożenie nowych standardów organizacyjnych oraz dostosowanie umów z dostawcami i firmami cateringowymi.
Oczekuje się, że wprowadzenie jednolitych standardów żywienia szpitalnego przyczyni się do podniesienia jakości opieki zdrowotnej, zwiększenia skuteczności leczenia oraz poprawy wyników zdrowotnych pacjentów.
ROZPORZĄDZENIE Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1780)