Od 14 kwietnia 2026 r. obowiązują zmienione zasady dotyczące składu zestawów przeciwwstrząsowych, ratujących życie. Wprowadziło je rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu produktów leczniczych, które mogą być doraźnie dostarczane w związku z udzielanym świadczeniem zdrowotnym, oraz wykazu produktów leczniczych wchodzących w skład zestawów przeciwwstrząsowych, ratujących życie (Dz. U. z 2026 r. poz. 429).
Zmiana dotyczy sposobu określania wymaganego składu zestawu. Obecnie wykaz produktów leczniczych został zróżnicowany według rodzaju udzielanych świadczeń zdrowotnych.
Co zmieniło się od 14 kwietnia 2026 r.?
Przed nowelizacją przepisy przewidywały dwa wykazy produktów leczniczych wchodzących w skład zestawów przeciwwstrząsowych. Pierwszy dotyczył produktów, które mogły być podawane przez lekarza, lekarza dentystę, felczera lub starszego felczera, a drugi – produktów, które mogły być podawane przez pielęgniarkę lub położną.
Nowelizacja zmieniła tę konstrukcję. Uchylono § 3 rozporządzenia oraz załącznik nr 3, a załącznikowi nr 2 nadano nowe brzmienie. Obecnie obowiązuje jeden wykaz produktów leczniczych wchodzących w skład zestawu przeciwwstrząsowego, ratującego życie. Wykaz określa wymagany skład zestawu odrębnie dla poszczególnych rodzajów świadczeń zdrowotnych.
Pięć kategorii świadczeń
Nowy wykaz obejmuje pięć kategorii świadczeń zdrowotnych:
- ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w miejscu pobytu pacjenta,
- ambulatoryjne świadczenia zdrowotne z zakresu stomatologii,
- ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w pomieszczeniach zakładu leczniczego,
- stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne,
- stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne.
Dla każdej kategorii w załączniku wskazano, które produkty lecznicze powinny wchodzić w skład zestawu. Oznacza to, że wymagania dotyczące wyposażenia nie są jednakowe dla wszystkich rodzajów udzielanych świadczeń.
Co znajduje się w zestawach?
Skład zestawu przeciwwstrząsowego różni się w zależności od rodzaju udzielanych świadczeń. We wszystkich pięciu kategoriach przewidziano m.in. adrenalinę, glicerolu triazotan, glukozę oraz produkty zawierające chlorek sodu, wskazane w określonych postaciach i stężeniach.
Dla poszczególnych kategorii świadczeń wykaz obejmuje również dodatkowe produkty lecznicze. Przykładowo amiodaron, noradrenalinę, morfinę, nalokson i metoprolol przewidziano wyłącznie dla stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych szpitalnych.
Inne produkty znajdują się w zestawach właściwych dla kilku kategorii świadczeń. Atropinę i klonazepam przewidziano dla ambulatoryjnych świadczeń udzielanych w pomieszczeniach zakładu leczniczego oraz dla obu kategorii świadczeń stacjonarnych i całodobowych. Furosemid jest wymagany również w przypadku ambulatoryjnych świadczeń stomatologicznych.
Wymagany skład zestawu należy zatem ustalać na podstawie rodzaju udzielanych świadczeń oraz wykazu określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Skład zestawu zależy od rodzaju świadczeń
Zróżnicowanie wykazu oznacza, że podmioty udzielające różnych rodzajów świadczeń nie mają jednakowych wymagań dotyczących składu zestawu przeciwwstrząsowego. Dla każdej z pięciu kategorii należy stosować odpowiednią kolumnę wykazu zawartego w załączniku nr 2.
Nowelizacja nie ustanawia odrębnych obowiązków ewidencyjnych ani sprawozdawczych związanych ze zmianą składu zestawów. Konieczna jest natomiast weryfikacja, czy posiadany zestaw zawiera produkty wymagane dla rodzaju udzielanych świadczeń.
Co z produktami znajdującymi się w dotychczasowych zestawach?
Rozporządzenie zawiera przepis przejściowy dotyczący produktów leczniczych znajdujących się w zestawach skompletowanych według wcześniejszych przepisów.
Produkty wchodzące w skład dotychczasowych zestawów mogą być stosowane do wyczerpania zapasów, nie dłużej jednak niż do upływu terminu ich ważności.
Oznacza to, że wejście w życie nowych przepisów nie powoduje obowiązku wycofania produktów wyłącznie z tego powodu, że nie zostały uwzględnione w nowym wykazie dla danego rodzaju świadczeń. Mogą one pozostać w użyciu na zasadach określonych w przepisie przejściowym.
Co powinien zweryfikować podmiot leczniczy?
W pierwszej kolejności należy ustalić, do której z pięciu kategorii określonych w załączniku nr 2 należą udzielane świadczenia. Następnie należy porównać skład posiadanego zestawu z wykazem produktów przewidzianych dla tej kategorii.
Przy weryfikacji należy uwzględnić również wymagane przez rozporządzenie postacie i stężenia produktów leczniczych. Samo posiadanie produktu zawierającego daną substancję czynną nie jest wystarczające, jeżeli wykaz wskazuje konkretną postać lub stężenie.
W przypadku produktów pochodzących z dotychczasowych zestawów należy natomiast uwzględnić przepis przejściowy, który umożliwia ich stosowanie do wyczerpania zapasów, nie dłużej niż do upływu terminu ważności.
Od 14 kwietnia 2026 r. wymagany skład zestawu przeciwwstrząsowego należy więc ustalać według rodzaju udzielanych świadczeń zdrowotnych. Podstawą weryfikacji wyposażenia jest nowy załącznik nr 2 do rozporządzenia, który wskazuje produkty wymagane dla każdej z pięciu kategorii świadczeń.